پایگاه اطلاع رسانی حج و زیارت

تاریخ: 08 خرداد 1392

همه آنچه را باید مدیران حج ،مجموعه ها و عوامل اجرایی بدانند

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی حج نیوز بیست و هشتمین نشست شورای عالی مدیریت سازمان حج و زیارت پیش از ظهر امروز چهارشنبه  با حضور اکثریت اعضا و به ریاست حجةالاسلام و المسلمین دکتر موسوی مشاور رییس جمهور و ریاست سازمان حج و زیارت برگزار شد
پس از تلاوت آیاتی از کلام الله مجید و قرائت دعای ویژه روز چهارشنبه پیش از آغاز دستور نشست ،آقای دکتر موسوی در ادامه سلسله مباحث اخلاقی و اعتقادی به تبیین آثار ادب اسلامی بر رفتار و کردار آدمی و نقش زیارت باتوجه به دستور هفتگی جلسه که پیرامون عتبات بوده است گفت: هر انسان برای حرکت نیازمند آیین نامه است و ادب آیین نامه زندگی انسان است تا بتواند به معرف کامل و اهداف بلند برسد.
در قرآن خداوند به رسول اعظم (ص) اینگونه آموخته است و او نیز از ما خواسته تا عبارت زیبای آیه 88 سوره هود را تکرار کنیم «و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب » انسان بدون توفیق الهی راه به جایی نخواهد برد.و زندگی ظلمانی و تاریک خواهد داشت.توفیق فقط منحصر بخداست و تنها باید از او خواست و گرفت.اما پرسش اساسی اینست که چگونه می توان به توفیق الهی دست یافت؟ باید به سوی خدا رفت. در دعای ندبه که هر صبح جمعه آنرا به امید دیدار روی مهدی فاطمه (س) می خوانیم آمده است : « أین باب الله الذی منه یوتی » کجاست آن دربی که می توان از رهگذرش بخدا رسید؟ بی شک انسان بدون شناخت و علم آن باب را پیدا نخواهد کرد. پیامبر اسلام (ص) بخوبی این درگاه را به انسان ها نشان داده است « انا مدینة العلم و علی بابها » پس شناخت علی و فرزندان علی (ع) اوست که می تواند ما را به این توفیق برساند.در زیارت رسول الله (ص) آمده است : « اللهم انی لا اجد سبیلا الیک سواهم » خدایا من جز آنان راهی بسوی تو نیافتم. یعنی من بدان معرفت و شناخت رسیده ام که برای  دستیابی به توفیق الهی راهی جز اهل بیت عصمت و طهارت (ع) وجود ندارد.
و زیارت در واقع یکی از همان راههای  رسیدن بخداست .می توان از دو جهت نگاهی به مفهوم زیارت انداخت .نخست از منظر علم کلام است که انسان همیشه خود را در آستان پیامبر (ص) و آل او بداند.و از محضر و منظر آنان دور نداند.پیامبر(ص) و ائمه اطهار (ع) اعمال را می بینند و با درک عمیق این باور می توان عملکرد خود را اصلاح کنیم .و بهترین دلیل ما این  آیه شریفه است که می فرماید : « قل اعملوا فسیری الله و رسوله  »  این دیدن یک فرایند مستمر است و در هر لحظه ای عمل دیدن وجود دارد ،هم خدا و هم پیامبر (ص) و ائمه عمل ما را می بینند.فسیری الله ناظر به آینده نیست که الان خدا اعمال ما را نمی بیند و در آینده خواهد دید،خیر!خداوند هم الان نیز عمل ما را می بیند ،رسول الله هم می بیند عبارت نورانی قرآن انفسنا و انفسکم  نیز تاکید ، دارد که اهل بیت (ع) نیز رفتارها و کردارهای ما را نظاره می کنند.
اگر همگی به این باور ژرف برسیم زیارت معنای واقعی خود را پیدا می کند.براساس مبانی علم کلام باید بدانیم همانگونه که همیشه در محضر خدا هستیم در محضر رسول الله و ائمه اطهار(ع) می باشیم زیرا مطابق متون زیارت ها و ادعیه وارده آنها همیشه زنده اند. اشهد انک تسمع کلامی و ترد سلامی و انت حی عند ربک مرزوق .
اما از نگاه علم فقه ،همه ما به انجام و رعایت یک سری اعمال عبادی همچون نماز و روزه هستیم .از سویی برهمین اساس مکلف به تولی و تبری نیز می باشیم .در واقع زیارت نماد تولی و تبری است که از فروع دین و جز واجبات می باشد.گرچه زیارت فی نفسه واجب نیست اما در چارچوب آن یک عمل واجب را انجام می دهیم.
« اتموا برسول الله صلی الله علیه و آله حجکم اذا خرجتم الی بیت الله الحرام فان ترکه جفاء و بذلک امرتم و اتموا بالقبور التی الزمکم الله حقها و زیارتها و اطلبوا الرزق عندها » ( وسایل الشیعة ج 14 ص 325 ) در این حدیث ما را امر به زیارت می کنند و ترک آن نوعی جفا قلمداد  می شود.و منظور از قبرها همان بقیع است ،زیارتش بر همه مومنان فرض گردیده است.
آقای دکتر موسوی در ادامه با تبیین برخی ویژگی ها و مراتب بلند علمی ابن سینا گفت : ابن سینا خدمات بسیار ارزنده و ماندگاری به فرهنگ تشیع نموده که اگر امروز آن مفاهیم را بگیریم چیزی جز نگاه افراطی و منتزع از عقل و تحجرگرایی باقی نمی ماند.همین این سینا در پاسخ به ابوسعید ابوالخیر پیرامون تاثیر زیارت ها می گوید: گاهی نفس انسان غم زده می شود و این غم از نفس جدا نمی شود اما این زیارت ها غم و اندوه را از درون انسان بیرون می کشد.وی ادامه می دهد : چون زائر با جسم و جان به سمت مزور حرکت می کند و گام برمی دارد بهره جسمانی و روحی می برد و نوعی شوق و رغبت را در او ایجاد می کند.در این حالت نفس انسان شرافت می یابد و حواس او از کدورت ها پاک شده و  روح او طراوات می یابد.و استعداد معنوی برای عروج پیدا می کند.زیارت حرم امن الهی برای حضور انسان در پیشگاه خدا است که جان و جسم انسان را شفا می بخشد.زیارت بر مبنای دیدگاه ابن سینا نتایج زیر را برای انسان به ارمغان می آورد: 1-باعث اعراض و رویگردانی انسان و بی توجهی او از متاع اندک دنیا می گردد.2-دور ساختن موانع از پیش پای انسان و فراهم ساختن عروج روحی او ،3-غم و اندوه را از وجود انسان برطرف می سازد،4-آرامش قلب او  را در پی دارد.5-او را به تفکر در عظمت آفریدگار متعال وا می دارد.
مشاور رییس جمهور و ریاست سازمان حج و زیارت با اشاره به تحولات انجام شده در ساختار حج 92 گفت: براساس سیاست های اعمال شده در ساختار اجرایی حج سالجاری و نیز تحقق شعارزائر محوری،مدیران باید در قالب طرح های جدید به سمت استفاده از توان زائران حرکت کنند.در همین راستا سه طرح خام و پیشنهادی ارائه می شود تا دوستان با بررسی محتوا و ارائه دیدگاههای کارشناسی نسبت به تکمیل و فرآوری آنها همت نمایند.امسال همه باید به سمت استفاده از نیروی زائران داوطلب و کاهش هزینه ها حرکت کنند.گام نهادن در این مسیر هم باعث صرفه جویی اقتصادی و هم ظرفیت های جدید ایجاد می کند.
آقای دکتر موسوی نخستین طرح پیشنهادی خود را با عنوان « طرح زائر یاور » اعلام و در تبیین اهداف آن اظهار داشت :با اجرای این طرح می توان به اهدافی نظیر ،1-بهره گیری از ظرفیت نیروی انسانی کاروان در راستای ارائه خدمت بیشتر و بهتر،2-جلب رضایت زائران و مدیریت کاروان ،3-ایجاد روحیه همدلی ،مشارکت جویی و تشریک مساعی میان زائران و مدیران حج .براساس این طرح تعدادی از زائران واجد الشرایط و داوطلب برای همکاری در زمینه امور اجرایی توسط مدیر کاروان با مشورت شورای فرهنگی و  روحانی کاروان انتخاب می شوند.این زائران در قالب 20 ساعت آموزش های فشرده در زمینه های مورد نظر را می گذرانند.براساس مفاد این طرح «زائر یاور» کسی که بصورت داوطلبانه متقاضی کمک به فعالیت های اجرایی کاروان باشد.که دارای لباس فرم مخصوص ،کارت شناسایی و وظایف مشخص باشد.برای ایجاد مشوق ها  حضور و فعالیت در قالب این طرح برای زائر همانند عوامل سال اولی یک امتیاز محسوب می شود.اگر از نظر عملکرد و استمرار خدمتگزاری و نحوه تعامل مورد تایید مدیران کاروان ها و شورای فرهنگی باشند  و در ارزیابی ها نمرات بالایی را کسب نمایند سابقه آنان در سامانه کارگزاران درج و می توانند در دوره مدیریت کاروان های عتبات شرکت کنند.این طرح برگرفته از متن زندگانی اسوه پرهیزگاران حضرت امام سجاد(ع) است.
وی به محتوای دوره فشرده آموزشی این افراد اشاره کرد و افزود: آموزش هایی نظیر مسائل جغرافیا،مکالمه عربی و نیز اطلاعات مورد نیاز طی 20 ساعت به داوطلبان طرح « زائر یاور » داده می شود.
آقای دکتر موسوی دو مین طرح پیشنهادی خود را « طرح پزشک یاور » اعلام و افزود: باتوجه ساختار جدید براساس این طرح ،پزشکان عمومی و متخصص که در کاروان ها  بعنوان زائر عازم سرزمین وحی می شوند در صورت اعلام داوطلبی در امور بهداشتی و درمانی با هماهنگی مدیران کاروان ها و هیات پزشکی در زمینه های ذیل بکار گرفته می شوند
*کمک به پزشکان مجموعه بویژه در ایام تشریق و زمان ترافیک مراجعه زائران بیمار
*کمک به زائران ناتوان و مسن در طول سفر
*نظارت بر وضعیت بهداشتی کاروان بویژه محل استقرار
*ایجاد آرامش و اطمینان خاطر در زائران

براساس مفاد طرح مدیران کاروان ها ،ضمن شناسایی پزشکان جهت سازماندهی به نمایندگان هیات پزشکی حج در استان ها معرفی می کنند.در صورت مشارکت پزشکان زائر در این طرح سوابق آنها توسط هیات پزشکی ثبت و در سفرهای عمره و عتبات در سفرهای آتی از توان آنان استفاده می شود.
رییس سازمان حج و زیارت سومین طرح پیشنهادی خود را با عنوان « دستیار یاور » ویژه زنان زائر داوطلب به همکاری با مدیران کاروان ها در زمینه امور اجرایی اعلام و گفت: در قالب این طرح پیشنهادی زنان علاقمند به همکاری در امور اجرایی و عاطفی کاروان ها توسط مدیران کاروان ها شناسایی و براساس وظایف و دستورالعمل ابلاغی بکار گرفته می شوند .می توان از رهگذر این طرف اهداف ذیل را پیگیری کرد:
1-جلب مشارکت بانوان متعهد و توانمند در راستای کمک رسانی به زنان زائر،2- ایجاد همدلی میان زائران زن در کارئان ها ،3-حل مشکلات زائرین ناتوان زن،4-کمک به شورای فرهنگی کاروان در امور معنوی و عاطفی.البته در حج امسال ما و در مجموعه عوامل اجرایی حدود 175 زن متعهد و مجرب بعنوان دستیار وجود دارند.
وی در ادامه گفت : همه این طرح در مراحل اولیه و خام بوده و  برای بررسی و گرفتن نظرات و پیشنهادات مردم عزیز بویژه مدیران و کارگزاران حج  مطرح و اعلام می شود تا ان شاءالله پس از کسب نظرات و تنقیح مفاد آنها بتوان در حج سالجاری آنها  را به مرحله عملیاتی رساند.از صاحب نظران درخواست میکنم تا در این خصوص ما را یاری دهند و مدیران استان ها نیز مطالعات خود را در این زمینه (طرح پیشنهادی )شروع و نتیجه را اعلام کنند.
آقای دکتر موسوی در ادامه به دستاوردها و فعالیت گسترده سامانه فهداک در حوزه امور زائرین و خدمات عتبات عالیات اشاره و گفت : این سامان دستاور بسیار بزرگی است که توانسته زمینه نظارت و ارزشیابی کارکرد شرکت ها و دستگاههای فعال در امر اعزام زائران به عتبات را فراهم سازد لذا ضمن تاکید بر توسعه فعالیت سامانه و مشابه سازی آن برای عمره لازم است مرحله « اقدام » نیز به مراحل فعالیت آن افزوده شود و برای اداره امور بازرسی و ارزشیابی قابل دسترس باشد امروز باید به جایی برسیم که بتوانیم بصورت آنلاین سیستم نظارتی را طراحی و توسعه دهیم تا اصلاح فرایندها و کارکردها به کمترین زمان ممکن برسد.
وی در تبیین مزایای اجرای طرح فهداک در عتبات و نمونه آن در حج و عمره گفت : می توان نظارت را با این سیستم انجام و از گسیل نیروهای اضافی به حج جلوگیری کرد.باید سبک های علمی در امر نظارت شکل بگیرد وحوزه اقدام سیستم بعهده بازرسی باشد .لازم است در جهت معرفی این سامانه از سوی روابط عمومی ضمن انجام مصاحبه با مدیر سامانه فیلمی کوتاه از روند فعالیت فهداک تهیه و به همه استان ها و مدیران ارسال شود.
آقای دکتر موسوی با اشاره به نزدیک بودن برگزاری همایش مدیران در مشهد مقدس در خرداد ماه 92 گفت : مدیران استان ها باید در این اجلاس با طرح های نو و علمی مشارکت جویند تا ضمن بیان عملکرد یکساله طرح های جدید خود را به کارشناسان عرضه کنند.در راستای برگزاری حج نمونه و روان طرح های جدید و علمی باید اجرا شود و جمع بندی این طرح و پیشنهادات دیگر در قالب محورهای کاری در اجلاس مشهد مطرح و مورد بحث و بررسی کارشناسی قرار گیرد.در عمره و عتبات نیز نیازمندارائه و اجرای طرح های جدید در راستای بهبود کارها و جلب رضایت زائران هستیم.
وی در خصوص همسان سازی پوشش زائران ایرانی در حج تمتع 92 نیز اظهار داشت : می توان با هدف کاهش هزینه ها یک کاور ویژه دارای جنس مرغوب و کاربردهای مختلف را طراحی و برای همه زائران تهیه نمود تا در آغاز عملیات حج به حجاج ایرانی تقدیم گردد.

روتیتر: در شورای عالی مدیریت سازمان حج اعلام شد: